Auto Motor Klassiek in september

Volgens de beroemde Italiaanse schilder, beeldhouwer, architect, poëet en ingenieur Michelangelo schuilde er in elk brok marmer een schitterend standbeeld en is het eenvoudig een kwestie van marmer weghalen tot het standbeeld tevoorschijn komt. Een andere beeldhouwer - duidelijk minder beroemd want zijn naam is me even ontschoten - antwoordde op de vraag van een bewonderaar hoe hij toch zo'n fantastisch beeldhouwwerk van een herder had gemaakt: “Het is heel eenvoudig, ik pak een stuk marmer en hak alles eraf wat niet op een herder lijkt.” Het scheppen van schoonheid is voor de ware artiest dus een kwestie van weglaten. Het is eigenlijk een kunst, de kunst van het weglaten.
Ook op autogebied levert dat soms verrassend goede resultaten op. Een ware meester in de kunst van het weglaten was Colin Chapman, de geniale en veel te vroeg gestorven oprichter en drijvende kracht achter Lotus.
Een van zijn meest beroemde kunstwerken - alhoewel iets minder bekend dan Michelangelo's beroemde plafondschilderingen in de Sixtijnse Kapel - is de Chapman Strut. Als je bij een onafhankelijke achterwielophanging zowel de bovenste als de onderste draagarm wat houd je dan over om het wiel te 'dragen'? Niets, tenzij je de aandrijfas gebruikt als onderste draagarm en de veerpoort laat functioneren als bovenste draagarm. Niemand was nog eerder op dat idee gekomen toen Chapman het bedacht voor de Lotus 12 uit 1957. Alleen maar door alles weg te laten dat niet op achterwielophanging leek....
De Lotus Elite uit 1958 was ook al bijzonder door het weglaten. De geavanceerde wielophanging maakte bijna als vanzelfsprekend gebruik van de Chapman Strut. Bijzonder was ook het materiaal van de carrosserie: polyester! Nu vraagt u zich misschien af wat daar nu zo bijzonder aan was, tenslotte maakte zelfs de Amerikaanse Chevrolet Corvette van 1953 al gebruik van dat materiaal. Daarin heeft u gelijk, de Corvette heeft een polyester carrosserie maar beschikt tegelijkertijd over een chassis. De Lotus Elite was de eerste zelfdragende polyester carrosserie!
Niet dat het alleen voordelen had. Critici wezen op het feit dat horen en zien je verging door de resonanties van de carrosserie en - misschien nog wel belangrijker, het volledig ontbreken van plafondschilderingen.
In 1962 veroorzaakte Chapman een schokgolf in de Formule I met zijn Lotus 25. De auto werd al snel geringschattend 'the Bathtub' genoemd vanwege de liggende rijpositie achter het stuur. Het was een revolutionaire Formule I wagen die tijdens de Nederlandse Grand Prix op Zandvoort zijn debuut maakte. Concurrent John Cooper inspecteerde het geheime wapen van Chapman tijdens de eerste publieke verschijning. Verbouwereerd vroeg hij Chapman waar hij het chassis in de auto had verstopt. Chapman maakte als eerste in de Formule I gebruik van een monocoque. Hij had opnieuw het chassis eenvoudig weggelaten...
Het ultieme voorbeeld van de kunst van het weglaten is misschien nog wel de Lotus Seven... Dit jaar is het exact 50 jaar geleden dat Lotus op de proppen kwam met de wagen die misschien nog het best de kunst van het weglaten illustreert en daarmee de verpersoonlijking is van de Lotus filosofie: prestaties door laag gewicht en eenvoud. Geen wonder dat we de verjaardag van dit meesterwerk niet onopgemerkt voorbij kunnen laten gaan. De Lotus Seven is een sculptuur in metaal, een icoon en bovendien een stuk sneller dan bijvoorbeeld Michelangelo's David. Mocht u denken dat het misschien wat kinderachtig is om het werk van Michelangelo met een Lotus Seven te vergelijken en dan ook nog op snelheid, dan kunnen we alleen maar zeggen: Wedstrijdje?

Maarten Wilbers

Verder in de augustuseditie van Auto Motor Klassiek:

• De mooiste stoomvoertuigen in schaal in onze modellenrubriek Big is Beautiful
• Porsche 718 RSK
• Citroën CX Chapron Prestige
• Bikers Classics
• Belgium 9 Provinces
• 7 Uren van Emmeloord
• Goodwood Festival of Speed
• 50 jaar Lotus 7
• De auto van Henk Hoen
• Nationaal Oldtimer Festival
• Autoshows modeljaar 1958
• Chang Jiang
• Ypres Historic